Bilim insanları, ‘bin yıllık dışkılarda’ yeni mikroplar keşfetti

Bin yıllık dışkı örnekleri üzerinde çalışan bilim insanları, daha evvel bilinmeyen mikroplar (mikroskobik ölçeklerdeki canlıların ortak ismi olan mikroorganizmanın kısaltması) tespit etti. Bunların obezite ve diyabet üzere hastalıklarla çabada kullanılabileceği düşünülüyor.

Independent Türkçe’nin derlediği habere nazaran mikroplar, bağırsak mikrobiyomunun bir kesimi. Mikroflora yahut mikrobiyota olarak da bilinen mikrobiyom, bedenimizde yaşayan milyarlarca mantar, bakteri ve tek hücrelilerden oluşuyor ve hayati kıymete sahip.

Eski dışkı üzerinde yapılan evvelki araştırmaların birçok, uygun korunmuş DNA örneklerinin olmaması sebebiyle ilerleyememişti. Şimdiyse ABD’nin Boston kentindeki Joslin Diyabet Merkezi’nden bilim insanları, Meksika’yla ABD’nin Utah eyaletinde bulunan ve 1000-2000 yıl öncesinden olduğu belirlenen 8 insan dışkısı örneğinin ayrıntılı genetik tahlilini yaptı.

Araştırmanın müelliflerinden Aleksandar Kostic, bu dışkıların çölde bulunduğunu ve çok kuraklık sebebiyle çok düzgün korunduğunu söyledi.

Araştırma takımı, toplam 498 mikrobiyal genomu tekrar yapılandırdı. 61’i daha evvel hiç görülmemiş olmak üzere 181’inin eski insanlara ilişkin olduğu sonucuna varıldı.

Bilim insanları bunun akabinde bahsi geçen mikropları, günümüzdeki “sanayileşmiş” ve “sanayileşmemiş” topluluklardan insanların bağırsak mikrobiyomlarıyla karşılaştırdı.

Çalışmada, “sanayileşmemiş” topluluklar, “işlenmemiş besinlerin tüketildiği, antibiyotiğin az kullanıldığı ve daha hareketli olunan topluluklar” diye açıklandı. Bunun için Fiji, Madagaskar, Peru, Tanzanya ve Meksika üzere ülkelerdeki birtakım şahıslardan örnekler alındı.

Karşılaştırma sonucunda eski insanlara ilişkin genomların “sanayileşmemiş topluluklara” daha yakın olduğu ortaya kondu.

Pekala bu genetik değişkenlik nasıl açıklanabilir? Kostic bu mevzuda şöyle konuştu:

“Kadim kültürlerde çok çeşitli yiyecekler yeniyordu. Hasebiyle burada daha farklı bir mikrop koleksiyonu olabilir. Lakin endüstrileşme arttıkça ve ‘market’ beslenme nizamına geçtikçe, daha çeşitli mikrobiyom olmasını sağlayacak birçok besin kayboluyor.”

Nature isimli hakemli bilim mecmuasında yayımlanan araştırma şimdi başlangıç basamağında. Lakin Kostic, takımın tekrar yapılandırdığı mikropların, örneğin otoimmün hastalıklar üzere hastalıkların tedavisinde kullanılabileceğini düşünüyor ve ekliyor:

“İnsanlarla alakalı bu mikropları, insanlara yine ekleyebiliriz.”

Çünkü bulgular, eski örneklerdeki mikrobiyomda, bağırsağın iltihaplanmasına neden olan proteinleri üreten genlerin çok daha az sayıda olduğunu gösterdi.