Bilim insanları evrendeki ilk yıldızlardan birini buldu

0
21

Büyük Patlama’dan sonra cihan, bugün bilinen ve gözlemlenen yıldızlarla dolu ihtişama sahip oldu. Uzmanlar bu yıldızlara dair çok şey öğrense de kainatın en eski yıldızları hala keşfedilmeyi bekliyor.

Bugünün yıldızları Popülasyon I diye isimlendiriliyor. Bunların metal açısından çok varlıklı yıldızlar olduğu biliniyor.

Lakin cihan çok gençken doğan, eski yıldızların metalikliği çok az. Popülasyon II diye sınıflandırılan bu yıldızlara “ultra metal fakiri” ismi veriliyor.

Bunun nedeni, yıldızlar ortaya çıkmadan evvel cihanda ağır elementlerin bulunmamasıydı. Çünkü cihan çoğunlukla hidrojen ve helyumdan oluşan bir tıp çorbaya benziyordu. Lakin birinci yıldızlar oluştuğunda çekirdeklerindeki termonükleer füzyon sayesinde daha ağır elementler de ortaya çıktı.

İşte bu nedenle Popülasyon II yıldızları elde edebildikleri metali Popülasyon III diye sınıflandırılan en eski yıldızların süpernovalarından aldı. İlkel kozmosta ışıkları açan Popülasyon III yıldızları ise gizemini koruyor.

Günümüzdeki yıldız oluşum süreçleri bu birinci yıldızların nasıl bir ortaya geldiğine dair birtakım ipuçları veriyor lakin onlardan birini bulana kadar bilim insanları sırf varsayımlarına dayanabiliyor.

Öbür yandan en değerli ipuçları Popülasyon II yıldızlarından geliyor. Bu sınıf, Popülasyon III’ü izleyen sonraki birkaç kuşağı kapsıyor.

Başka yandan bilim insanları, yıldızların yaydığı ve içindeki elementlerin kimyasal parmak izlerini içeren ışık spektrumunu tahlil ederek bir yıldızın bileşimini anlayabiliyor.

The Astrophysical Journal Letters isimli hakemli bilimsel mecmuada yayımlanan yeni araştırmada ABD Ulusal Bilim Vakfı’ndan araştırmacılar, bu usulle SPLUS J210428-004934 ismini verdikleri Popülasyon II yıldızını tespit etti.

Kelam konusu kırmızı dev, “ultra metal fakiri” bir yıldızda görülen en düşük karbon düzeyine sahipti. Bu da yıldızı son derece ilgi cazip kılıyordu.

Yıldızın nasıl oluştuğunu anlamak isteyen araştırmacılar, teorik modellemeye başvurdu.

Bunun sonucunda yıldızda görülen karbon ve öbür element düzeylerinin, lakin Güneş’in kütlesinin 29,5 katı büyüklüğündeki tek bir Popülasyon III yıldızının yüksek güçlü süpernovası tarafından oluşturulabileceği anlaşıldı.

Bu da bilim insanlarının uzun müddettir anlamaya çalıştığı Popülasyon III yıldızları açısından kıymetli bir ipucu manasına geliyor.

Araştırmanın muharrirleri, bunu şöyle açıklıyor:

“S-PLUS fotometrisiyle belirlenen ultra metal yoksulu yıldızlar, Popülasyon III yıldızlarına dair bilgimizi büyük ölçüde artıracak ve bugün galaksimizde hala yaşayan ve metal içermeyen, düşük kütleli bir yıldız bulma mümkünlüğünü mümkün kılacaktır.”

Kaynak: Indepedent Türkçe

Comments are closed.